22ème Festival des migrations, des cultures 
et de la citoyenneté
4/5/6 mars 2005 
LuxExpo Luxembourg-Kirchberg (Halls des Foires)

Le 22e festival des migrations, des cultures et de la citoyenneté qui s’est déroulé les 4,5 et 6 mars à Luxembourg a remporté un succès sans précédent en accueillant environ 25 000 spectateurs, soit le double de l’année dernière. Comme depuis 4 ans, l’Amicale Luxembourg-Aveyron était présente à cette manifestation qui a regroupé plus de 140 stands d’associations, faisant de ce rassemblement un lieu unique de rencontre et d’échange interculturel, passerelle indispensable pour l’amitié entre les nombreuses communautés d’émigrés présentes au Grand-Duché et la population de ce pays d’accueil. Parallèlement à ce festival se déroulait le salon du livre où de nombreux éditeurs et écrivains participaient également à cette fête des cultures avec notamment une lecture collective et en plusieurs langues, dont l’occitan par l'amicale Aveyronnaise, du Don Quichotte de Cervantés. Une exposition consacrée aux objets de migrations avait lieu également dans l’enceinte du salon où une « cabreta » et un couteau de Laguiole représentaient le Rouergue.

La présence, le samedi après-midi, du Grand-Duc et de la Grande-Duchesse a été très appréciée de la part des participants qui ont pu ainsi faire découvrir au couple les attraits de leur pays ou de leur région, et particulièrement de l’Aveyron dont le stand de l’amicale a retenu l’attention du Grand-Duc.

Ce festival placé sous le thème « Le Luxembourg est monde et le monde est à Luxembourg » a tenu plus que ses promesses et prouve tous les ans un peu plus que le métissage culturel est un enrichissement et que la tolérance et l’ouverture sont promises à un bel avenir.

 
 
 
 
 

 

 

    DON QUICHÒT

    Primièra part, Capítol XXXI (debuta)

    Dels saboroses rasonaments qu’escambièron Don Quichòt e Sancho Panza

     

—   Tot aquò me desplai pas, contunha, diguèt Quichòt, arribèras, e qué fasiá aquela reina de beutat ? Plan segur que la trobèras a engulhar de pèrlas, o a brodar amb de fialses d’aur per aiceste, son captiu cavalièr.

—    La trobèri, respondèt Sanchò, son que a crivelar dos sestierats de blat, dins lo pati de son ostal.

—    Mas imagina-te, faguèt don Quichòt, que los grans d’aquel blat èran de pèrlas, passats per sas mans. E t’avisèras, l’amic, se lo blat èra froment o tosèla ?

—    Èra pas que de rossèl, respondèt Sanchò.

—   E ieu t’asseguri, faguèt Don Quichòt, que, crivelat per sas mans, aurà donat de pan blanc. Mas sarra-te un pauc : quand li donèras ma letra, la portèt als pòts ? la se pausèt sul còr ? Faguèt qualqua ceremonia digna de parièira epistòla, o que faguèt ?

—    Quand èri per la li donar, respondèt Sanchò, ela èra dins la fresa del rebotge d’una bona part del blat qu’aviá dins lo crivèl e me faguèt : « Pausatz, l’amic, aquela letra sus aquela saca, que la pòdi pas legir sens acabar de crivelar tot çò qu’aquí vesètz. »

—   O sàvia Dòna ! faguèt don Quichòt. Èra per la poder legir docetament e i prene plaser. Avancem, Sanchò. Mentre qu’èra a son pretzfach, quina convèrsa tenguèt amb tu ? Que te demandèt de ieu ? E tu, que li respondèras ? Ane, acaba, conta o me tot, ne laisses pas pèrdre una mica.

Es que ela me demandèt pas res — faguèt Sanchò – mas ieu li contèri consí Vòstra Gràcia, per son servici, fasiá peniténcia, nud del cap a la cencha, metut dins aquelas sèrras coma un sauvatge, dorment pel sòl, sens se sièire a taula, sens se penchenar la barba, plorant e maudissent son sòrt.

—   En diguent que maudissiái mon sòrt, diguèras mal, faguèt Don Quichòt, per que al contrari lo benesissi e benisirai cada jorn de ma vida per m’èsser fach digne d’aimar tan nauta Dòna coma Dulcinèa del Tobòso.

—   Es tan nauta, respondèt Sanchò, que sens mentir me passa de quatre dets.

—   Consí Sanchò ? faguèt Don Quichòt. Te siás mesurat amb ela ?

—   Aital me mesurèri, li respondèt Sanchò, en me sarrant d’ela per l’ajudar a cargar una saca de blat sus un ase, èrem tan prèp un de l’autre que me mainèri que me passava d’un bon palm.

—    Ben, es vertat, rebequèt Don Quichòt, parelha grandor pòt pas qu’anar ondrada d’un milierat de milions de graciosetats d’arma. Mas me refusaràs pas, Sanchò, una causa : quand arribèras prèp d’ela, sentiguèras pas una nolença d’Orient, una fragància aromatica e un quicòm de bon que capiti pas a i donar un nom ? Disi una flaira o una nolença, coma s’èras dins l’obrador d’un gantièr de tria.

—    Tot çò que pòdi dire, diguèt Sancho, es que salfinèri un ferum omenenc ; deviá èsser qu’ela, amb tot aquel ramballh, susava tant que lo cuèr li’n rajava.

—    Pas possible, respondèt Don Quichòt, deviás téner un brave raumàs, o te deguèras sentir a tu ; perque sabi plan a de qué nòl aquela ròsa entre espinas, aquel liri de pels camps, aquel ambre diluit.

—   Per ma fe, pòt èsser, respondèt Sancho ; sovent sortís de ieu aquela sentor qu’alara me semblèt sortir de sa gràcia, la Dòna Dulcinèa ; mas res d’estonant, un diable ne val un autre.

—   E ben, contunhèt Don Quichòt, quand aguèt acabat de porgar son blat e de lo mandar al molin, qué faguèt quand legiguèt la letra ?

—   La letra, contunhèt Sancho, la legiguèt pas, perque diguèt que sabiá pas mai legir qu’escriure ; e melhor, l’estripèt e ne faguèt mila bocins, disent que la voliá pas donar a legir a degun apr’aquí, que degun d’aicí saupièsse pas sos secrets, e que n’i aviá pro amb çò que li aviái contat sus l’amor que li portàvetz e la peniténcia terribla que per ela vos impausavetz. Finalament me mandèt que vos diguèssi qu’èra vòstra sirventa, e que demorava aquí ont èra, pus desirosa de vos véser que de vos escriure, e que vos pregava e comandava que, tan lèu me veire, sortiguèssetz d’aqueles bartasses, laissèssetz aquelas falordisas e vos acaminèssetz lèu pel Tobòso, s’aviàtz pas res de pus pressat a far, perque aviá qrand desir de vos véser, vòstra Gràcia. La faguèri plan rire quand li diguèri que vos sonàvetz lo Cavalièr de la Trista Figura. Li demandèri se lo Viscain de l’autre jorn èra passat : me diguèt que si, e qu’èra un òme plan coma cal. E tanben pels galerians ; mas pel moment n’aviá pas vist cap.

—   Tot aquò pòt anar per ara, diguèt Don Quichòt, mas di-me, quina jòia te donèt a la despartida per las meunas novèlas que li portèras ? Perque es d’usatge e vièlha costuma, entre cavalièrs landraires e dònas, donar als escudièrs, domaisèlas e nans, que lor portèsson a eles de novèlas de lor seuna Dòna, e a elas de lors caminaires, qualqua rica jòia en present, per paga de lor comession.

—   Se pòt ben plan, e o teni per bona usança ; mas deviá èsser un còp èra : ara la costuma deu èsser de donar  un tròç de pan e de formatge, qu’es çò que me balhèt la meu dòna Dulcinèa per dessús lo paredon del pati, quand nos desseparèrem, e mai, per tot o dire, èra de formatge de feda.

—   Es d’una grand liberalitat, faguèt Don Quichòt, e se te donèt pas una jòia d’aur, es que sai que l’aviá pas a posita per la te donar ; mas tot arriba a qual sap esperar, la veirai e tot serà reglat. Sabes pas, Sanchò, çò que mai m’estona ? Es que me sembla que i siás anat e que ne siás tornat pels aires, qu’as pas mes gaire mai de tres jorns per una caminada que fa pas mens de trenta legas ; aquò me dona a pensar que lo savi embelinaire que pren cura de mos afars  e qu’es mon amic (qu’a tota fòrça n’i a un, e qual qu’i siaga, si que non fariái pas un brave cavalièr barrutlaire), disi doncas qu’aquel t’a degut ajudar a caminar, sens que te’n trachèsses, que n’i a que te prenon un cavalièr endormit dins son lièch, e, sens saber ni consí ni de quin biais, se desrevelha l’endeman a mai de mila legas d’ont s’èra endormit. S’èra pas aital, consí se poirián assistir un l’autre los cavalièrs caminaires, dins lors malparadas, coma o fan a cada pas. Qu’arriba qu’un siaga a luchar dins las sèrras d’Armenia amb un Drac, o un òrre mostre, o un autre cavalièr, que pòrte lo pes de la batalha fins a virar batas, e, quand mens i pensa, aquí qu’arriba d’en amont, de sus una nivol o un carri de fuòc, un autre cavalièr de sos amics, que fa pas gaire èra en Anglatèrra, que lo servís e lo desliura de la mòrt, e a nuèch se troba a l’ostal, a sopar a son aise ; pr’aquò, d’un païs a l’autre, i a plan doas o tres mila legas. E tot es l’afar del gaubi e de la sapiénça dels savis embelinaires que velhon sus aqueles valeroses cavalièrs. Aital, Sancho mon amic, ai pas ges de pena a creire que siagas anat e tornat dins tan pauc de temps d’aicí al Tobòso, que, coma teni dich, qualque savi amic t’aurà neportat pels aires, sens que te’n trachèsses.                                                   

—   Tanplan benlèu, faguèt Sancho, perque, per ma fe, Rossinanta n’anava coma una ase de caracó amb d’argent-viu dins las aurelhas.

 

Revirada : Fernand Vialaret.